Wspomnienia bez patosu

W tym roku świętowano po raz 30. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Tradycyjnie odbyły się spotkania i koncerty, jednak ten w Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w środku nocy, bo o godzinie 22.30, zapadł mieszkańcom Olsztyna najbardziej w pamięć. To wspomnienie tragicznego 13 grudnia było świętowane w sposób pozbawiony patosu i pompatyczności.

Pomysł, by przyciągnąć publiczność na koncert „Pieśni o drodze”  w nocy z 12 na 13 grudnia do CEiIK-u  był niezwykły nie tylko z uwagi na godzinę rozpoczęcia wydarzenia, ale też klimat wspomnień i nastrojów. Bez patosu, jaki zwykle towarzyszy patriotycznym imprezom w naszym kraju, wieczór był jednak pełen zadumy. Publiczność stawiła się bardzo licznie. Głównie obecni byli bohaterowie wydarzeń sprzed trzech dekad - ci, co walczyli wówczas w Solidarności, bądź byli internowani czy udzielali pomocy osobom zatrzymanym. Byli artyści, pisarze, poeci, fotograficy i dziennikarze - osoby przed laty uwikłane w wydarzenia 13 grudnia. Dziś mocno posiwiali i doświadczeni przez los wspominali z humorem datę i jej konsekwencje. Wspomnieniom tym towarzyszył dowcip i optymizm. Jak dodawali w rozmowach, ta rocznica to nie świętowanie klęski – co jest tak podkreślane przez niektóre prawicowe ugrupowania polityczne, ale wspomnienie z szacunkiem tych, co mieli odwagę wtedy walczyć, bo to, że jesteśmy teraz wolnym krajem, to ich zasługa.

Gości przybyłych na uroczystość powitał Krzysztof Stachowski, dyrektor CEiIK-u. Wśród zaproszonych gości był Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego Jacek Protas, członek zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego Anna Wasilewska, zastępca Prezydenta Olsztyna Małgorzata Bogdanowicz-Bartnikowska. W tłumie można było dostrzec znanych działaczy Solidarności, państwa Kałudzińskich, Konrada Lenkiewicza, Bohdana Bachmurę, Janusza Kijowskiego, Wojciecha Ciesielskiego, Zenona Złakowskiego, Andrzeja Fabisiaka, Jarosława Borodziuka, Andrzeja Smolińskiego, Jaromira Wroniszewskiego, Mieczysława Wieliczkę, Janusza Cygańskiego, ks. Juliana Żołnierkiewicza (duszpasterza internowanych w czasie stanu wojennego) i wielu, wielu innych.

Tuż przed koncertem marszałek odznaczył Krzysztofa Rościszewskiego Odznaką Honorową Za Zasługi dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego, przyznaną mu za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury. Krótko przed wprowadzeniem stanu wojennego Krzysztof  Rościszewski był dyrektorem Teatru im. Stefana Jaracza i to on jako jeden z nielicznych w 1981 roku zdecydował się wystawić spektakl poetycki „Pieśń o drodze”, będący odzwierciedleniem ówczesnej sytuacji politycznej. Nie bał się represji, tym samym jego spektakl zdobył ogromne uznanie w całym kraju, głównie w środowiskach robotniczych i wśród krytyki. „Pieśń o drodze” od premiery w czerwcu 1981 roku do 12 grudnia 1981 roku, kiedy to odbył się ostatni spektakl, obejrzało około 8 tys. widzów. Dziś po sztuce pozostały tylko piosenki wykonywane przez zespół „Czerwony Tulipan”. Libretto sztuki miało zaginąć. Nie ma też wszystkich twórców tego niezwykłego spektaklu. Ale kto nie pamięta takich piosenek jak „Świat jak zegarek”, „A jednak po nas coś zostanie”?

W sztuce wykorzystano głównie utwory już nieżyjącego Jerzego Ignaciuka, a także Bogusława Żmijewskiego, Tadeusza Nowaka i Stefana Brzozowskiego. Dziś Stefan Brzozowski marzy, by reaktywować spektakl w jego pełnej formie. Być może się to uda, gdyż w trakcie koncertu okazało się, że u jednego z obecnych ocalało libretto. Może więc spektakl zostanie odtworzony.

Koncert zakończyły wspomnienia Ireny Telesz-Burczyk, która częstowała przybyłych artystów specjałami, jakich wówczas wszystkim brakowało.

– Uważam, że koncert ten był bardzo inny od rocznicowych uroczystości. Nie było w nim patetycznego świętowania z grobową miną, za to sporo optymizmu i wiary w przyszłość. Jeśli nawet wspominamy narodowe klęski, powinniśmy to robić bez kadzidlanych dymów. Trzeba wierzyć w przyszłość, że będzie lepsza – stwierdził Stefan Brzozowski.

Bogumiła Nowak

Polityka prywatności © 2019 Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie.
Polityka prywatności