Pracownia Kultury Czynnej

Projekt polegał na prowadzeniu działań edukacyjnych i animacyjnych w wybranych wsiach warmińsko-mazurskich, zakończonych prezentacją spektaklu multimedialnego oraz zrealizowaniu filmu dokumentalnego o tych zdarzeniach.

 

Przedsięwzięcie oparto na wnioskach, jakie wynikają z 4-letniej pracy edukacyjnej i animacyjnej Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych, prowadzonej wspólnie z Collegium Civitas, Stowarzyszeniem „Tratwa” oraz powiatem ełckim. Koncentrowała się ona na odkrywaniu i aktywizowaniu potencjału kulturotwórczego Mazur - Ełku i jego najbliższych okolic.


Głównym celem działania było inicjowanie twórczej aktywności wśród społeczności lokalnej, jako aktorów, operatorów, scenografów i animatorów poszczególnych działań, a zasadą - współdziałanie członków różnych grup wiekowych w tworzeniu spektakli teatralnych i filmu. Projekt rozpoczął się od symultanicznych działań warsztatowych we wszystkich miejscowościach objętych projektem, by w finale spotkać się w jednym wspólnym widowisku multimedialnym, złożonym z kilku części.

Proces animacji środowisk lokalnych oparto na wykorzystaniu i dowartościowaniu zasobów wielokulturowych społeczności wsi Warmii i Mazur objętych projektem, szczególnie pamięci historycznej - lokalnej i osobistej.

Poszukiwaliśmy takich jakości, które stanowić mogą o potencjale i unikalności kulturowej, tego co może się stać podstawą do tworzenia jedynych w swoim rodzaju form lokalnej aktywności artystycznej i kulturalnej. Tym zasobem, jest niezwykła przeszłość najstarszych mieszkańców regionu i ich kulturowe zróżnicowanie. Do artystycznego przetwarzania zbieranych w trakcie wypraw materiałów – śladów pamięci, używaliśmy odpowiednich narzędzi, którymi były różne dziedziny sztuki, od teatru, poprzez happening, aż po sztuki plastyczne.
Przy okazji tej kilkuletniej pracy wyłoniły się nowe problemy i zagadnienia, które z roku na rok stawały się coraz bardziej jaskrawe i wymagające zmiany kierunku działań projektowych. Chodzi głównie o treści związane z trudną, często ukrywaną pamięcią i jej wpływem na aktualne życie mieszkańców oraz brak świadomości własnych korzeni u najmłodszej generacji, mający swoje źródło w deficycie kontaktu międzypokoleniowego.
Pamięć terenów Warmii i Mazur jest często pamięcią tragiczną
, jednak nie w znaczeniu dekadencji myśli, lecz w odniesieniu do jej wewnętrznej dynamiki. Oznacza to tyle, że ta trudna pamięć domaga się odkrycia, utrwalenia, ale przede wszystkim udramatyzowania. Udramatyzowana pamięć staje się w pewnym stopniu wehikułem, który przenosi nas w czas przeszły. Wtedy możliwa jest ponowna konfrontacja z trudnym niejednokrotnie wspomnieniem, które może wywołać szok, ale w efekcie daje zrozumienie, a co za tym idzie wyzwala od lęku i otwiera nowe perspektywy życia. Niekonfrontowanie się z tą częścią zbiorowej pamięci, grozi naszym zdaniem, wyjałowieniem bardzo osobliwej, często skomplikowanej, ale przez to unikalnej kultury warmińsko-mazurskiej. Dostrzegamy także ogromne zagrożenie w umieraniu tradycji, która jak pisał Jerzy Grotowski, może być żywa tylko pod warunkiem, że kolejne pokolenia nie tylko ją przejmą, ale przede wszystkim rozwiną, czyli pójdą o krok dalej niż ich rodzice, czy dziadkowie.

Działania performatywne (teatr, instalacja plastyczna, film), jeśli są dobrze zakomponowane i oparte na odpowiednio dobranym materiale, spójnym z bagażem doświadczeń danego miejsca, pozwalają na zbudowanie takiej żywej sytuacji, która poprzez swoją atrakcyjność prowokuje do współuczestnictwa, a co za tym idzie, skłania do żywej konfrontacji z przedmiotem pamięci.

W trakcie kilkuletniej pracy ujawniła się dobitnie przestrzeń łącząca wspomnienia najstarszych mieszkańców tych terenów i ich współczesność, dotyczyło to zarówno osób starszych jak i młodych. Jest to przestrzeń oczekiwania. Wątek ten pojawiał się tak w opowieściach, jak i w doświadczeniach szarej codzienności. Najlepszym materiałem wyrażającym ten fenomen okazała się być twórczość Samuela Becketta. Z pozoru pesymistyczna, a realizowana w tych ubogich, starzejących się społecznościach wiejskich, nabierająca cech afirmujących, a zarazem stwarzająca pomost między pokoleniami.

Celem głównym projektu było takie artystyczne opracowanie dziedzictwa zbiorowej pamięci, używając do tego sztuk performatywnych (gdzie ramę artystyczną stanowią sztuki Samuela Becketta), by dało to jak największą możliwość wypowiedzi jego koryfeuszom, którymi będą najstarsi mieszkańcy społeczności wiejskich biorących udział w projekcie. Wszystkie działania w projekcie nakierowane były na kształcenie umiejętności publicznego przekazywania własnych wspomnień innym ludziom, a zwłaszcza młodym pokoleniom, w sposób atrakcyjny i zgodny z duchem czasu.
Drugim ważnym celem działań było zintegrowanie w pracy nad wspólnym zadaniem artystycznym, przedstawicieli różnych grup wiekowych, gdzie osoby starsze będą aktorami, a młodzież reżyserami, scenografami i dramaturgami zdarzeń teatralnych.
Liczymy na to, że w ten sposób nie tylko rozbudzimy w młodzieży kreatywność i pasję związaną ze sztuką teatru, ale przede wszystkim stworzymy platformę spotkania międzygeneracyjnego, pomiędzy starszymi i młodszymi członkami tych małych społeczności, co pozwoli na organiczne przenikanie żywej pamięci i tradycji.

Projekt będzie się zatem rozwijał dwoma nurtami:
1. Nurt performatywny. Były to głównie działania teatralne i plastyczne, wykorzystujące jako punkt startu struktury dramatyczne wypracowane w poprzednich latach pracy. Praca prowadzona była przez dwa zespoły robocze złożone z osób współpracujących z CEiIK oraz młodzieży z lokalnych środowisk objętych działaniami projektu. Nadzór merytoryczny działania prowadzony będzie przez Przemysława Wasilkowskiego. Inspiracją do pracy były teksty Samuela Becketta, a materiałem etiud, opowieści najstarszych mieszkańców wiosek, biorących udział w projekcie. Aktorami będą wybrani przedstawiciele starszych generacji.
2. Film dokumentalny. Całość procesu twórczego, działania performatywne najstarszych mieszkańców we współdziałaniu z miejscową młodzieżą, filmowała profesjonalna ekipa filmowa.
Powstał w ten sposób film dokumentalny, opowiadający o tym rocznym zdarzeniu.
Cele szczegółowe:
- zastosowanie środków artystycznych (teatr, film, sztuki plastyczne) celem umożliwienia współpracy
i integracji przedstawicieli różnych grup wiekowych,
- przygotowanie i realizacja scenariuszy działań, wykorzystujących jako bazę lokalne zasoby
kulturowe (opowieści, szczególne miejsca, obiekty itp.), gdzie ramą konstrukcyjną będą „sytuacje beckettowskie”,
- realizacja kilkuczęściowego spektaklu multimedialnego, przygotowanego z udziałem międzygeneracyjnych grup mieszkańców,
- realizacja pełnometrażowego filmu dokumentalnego, rejestrującego cały proces twórczy projektu,
- uruchomienie i ujawnienie ukrytych aspektów pamięci lokalnej ujętych z perspektywy kilku mikrospołeczności i ich wzajemna konfrontacja.


Osoby zaangażowane w realizację projektu:

Przemysław Wasilkowski – aktor, reżyser, stażysty Workcenter of Jerzy Grotowski and Thomas Richards w Pontederze (Włochy), dwukrotny stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego;

Radosław Liweń - dj i producent muzyczny, grafficiarz i streetartowiec. Wspóltwórca i realizator dźwięku spektakli przygotowanych i wystawianych przez CEiIK.

Katarzyna Rutkowska, Piotr Rynkiewicz - animatorzy kultury współpracujący od ponad 10 lat z CEiIK.Absolwenci kierunku animacja kultury Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, realizatorzy i uczestnicy licznych projektów i działań edukacyjnych, animacyjnych oraz teatralnych.

Joanna Ginda, James Malcolm, Mateusz Michnikowski, Łukasz Dąbrowski, Malina Chojecka - aktorzy, absolwenci i studenci Studium Teatralnego im. Aleksandra Sewruka w Olsztynie. Od 3 lat współpracujący przy realizacji działań teatralnych z CEiIK.


Osoba odpowiedzialna za realizację projektu:
Roman Jedynak

Nr telefonu: 89 513 17 46
Email: roman.jedynak@ceik.eu


Program dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

 


Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury
na lata 2007-2013.

Polityka prywatności © 2013 Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie.
Projekt graficzny i wykonanie techniczne: CIRUTdesign.
Poznaj lepiej nasz region: