Animacja wg CEiIK-u

Jedną z najważniejszych barier rozwoju społecznego i kulturowego Warmii i Mazur jest bardzo niski poziom kapitału społecznego. Według  wyników badań zawartych w „Diagnozach Społecznych 2005 i 2007” pod redakcją prof. Czapińskiego i prof. Panka jest on, obok województw Podkarpackiego i Świętokrzyskiego, najniższy w Polsce. Oznacza to, że jest także jednym z najniższych w Europie.

Niski poziom kapitału społecznego przejawia się brakiem zaufania, ograniczaniem współpracy, niemożnością wykreowania wspólnych celów i niską aktywnością obywatelską. Powoduje wzrost kontrastów społecznych i zjawisk wykluczenia.

Kapitał społeczny – zasób i siła wspólnotowych więzi i zaufania społecznego, reguł i norm wzajemności oraz międzygeneracyjnej współpracy i solidarności – jest kluczowym czynnikiem rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, także w aspekcie ekonomicznym i kulturotwórczym. Jednym z podstawowych źródeł tak rozumianego kapitału społecznego, jest pamięć zbiorowa, na którą składają się między innymi idee, wartości, normy, wzory zachowań podzielane przez członków danej wspólnoty lokalnej.

Województwo Warmińsko-Mazurskie jest obszarem o największym w Polsce zróżnicowaniu etniczno-kulturowym. Przed półwieczem niemal cała ludność tego terenu z przyczyn historycznych zmieniała swoje miejsce zamieszkania. Można śmiało stwierdzić, że mieszkańcy naszego regionu są typową społecznością post-emigracyjną. Nawet najmniejsza miejscowość na Warmii i Mazurach jest swoistym mikrokosmosem kultur. W każdej z nich spotkać można  pamięć niemieckich Prus, Mazurów, Warmiaków, ukraińskich wiosek, polskich uciekinierów ocalałych z rzezi wołyńskiej, repatriantów  wileńskich  i białoruskich, przesiedleńców z wielu regionów Polski. Jest to pamięć „trzech światów” – świata  tradycyjnej zakorzenionej kultury, koszmaru wojny i przesiedleń i wreszcie „Pegeerowskiej Utopii Ziem Odzyskanych”. Jest to pamięć trudna. Nic dziwnego, że fenomenem  naszego regionu jest to, że ludzie  przez ponad pół wieku zatajali swoją przeszłość, że to niezwykłe bogactwo doświadczeń, losów, pamięci, które potencjalnie mogło stać się źródłem rozwoju, rodziło uprzedzenia i nieufność.  Do chwili obecnej te zasoby nie są w pełni odkryte. Przez wiele lat ludzie nie mówili o własnych przeżyciach, doświadczeniach często nawet najbliższym. Ich osobiste i kulturowe dziedzictwo nie dawało oparcia,  poczucia tożsamości i dumy, wręcz utrudniało komunikowanie się z innymi. Skutkowało to  z jednej strony rozwarstwieniem i rozdrobnieniem społeczności, a z drugiej poczuciem obcości, izolacji i gorszości. Oczywiste są również konsekwencje tego stanu rzeczy w odniesieniu do relacji międzypokoleniowych. Brak jednolitych i wspólnie akceptowanych norm i wzorów kulturowych w istotny sposób powodował osłabienie kontroli społecznej nad młodymi ludźmi. Młodzi z kolei, w tej sytuacji, nie byli w stanie dostrzec tych zasobów własnego środowiska, które mogłyby być dla nich oparciem i inspiracją w procesie dorastania.

Wielu badaczy kultury Warmii i Mazur zwraca uwagę na brak wspólnych wszystkim mieszkańcom regionu ram symbolicznych wiążących ich tak z regionem jak i z tzw. „małą ojczyzną”. 

Nasze działania animacyjne są próbą wykorzystania zasobów pamięci najstarszych mieszkańców społeczności lokalnych województwa warmińsko-mazurskiego. Pamięć ta jest jednym z najważniejszych, a jednocześnie najmniej  wykorzystywanych zasobów naszego regionu. Zawiera się w niej ogromne bogactwo indywidualnych, ludzkich  losów, przeżyć i doświadczeń – często tragicznych, ale i niezwykłych, malowniczych, fascynujących. Nasza praca polega na ich gromadzeniu i dokumentowaniu - upublicznianiu, a w końcu przetwarzaniu przy udziale środków artystycznych we „wspólnotowy mit”, który zwykle tworzy bazę symboliczną stymulującą powstawanie lokalnej tożsamości i kapitału kulturowego. Odtwarzanie oraz wzbogacanie pamięci zbiorowej jest zasadniczym instrumentem animacyjnym stosowanym przez nas w praktyce.

Do góry

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Warmia i Mazury
na lata 2007-2013.

Polityka prywatności © 2013 Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie.
Projekt graficzny i wykonanie techniczne: CIRUTdesign.