Sobótka w Rożyńsku

W sobotę 26 czerwca we wsi Rożyńsk odbyła się pierwsza realizacja projektu CEiIK - „Pracownie Sztuki Społecznie Stosowanej”.

Projekt ten oparty jest na doświadczeniach, jakie wynikają z trzyletniej pracy edukacyjnej i animacyjnej Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych, prowadzonej wspólnie z Collegium Civitas, Powiatem Ełckim i Stowarzyszeniem „Tratwa”. Praca ta koncentrowała się na odkrywaniu i aktywizowaniu potencjału kulturotwórczego Mazur, w Ełku i jego najbliższych okolicach. Poszukiwaliśmy takich jakości, które stanowić mogą o potencjale i unikalności kulturowej tej części regionu, tego co może się stać podstawą do tworzenia jedynych w swoim rodzaju form lokalnej aktywności artystycznej i kulturalnej. Tym zasobem jest z pewnością niezwykła przeszłość najstarszych mieszkańców powiatu ełckiego i ich kulturowe zróżnicowanie.

Każda wioska jest tu swoistym mikrokosmosem kultur – tworzą ją rodziny Mazurów, przesiedleńców z polskiego przedwojennego wschodu, Ukraińcy z Akcji "Wisła", przesiedleńcy z wielu regionów Polski. Najstarsi mieszkańcy tych obszarów przewędrowali - dosłownie i w przenośni - wiele „światów” – tradycyjną, przedwojenną kulturę wiejską, wojnę, trud osiedlania się, „erę PGR-ów”. Każdy dom jest pełen niezwykłych wspomnień, opowieści, historii.

Celem projektu jest artystyczne opracowanie tego dziedzictwa i upublicznienie go w formie festiwalu, realizowanego we wsiach objętych projektem.
Główną zasadą  stosowaną w trakcie projektowania działań artystycznych, było czerpanie inspiracji od mieszkańców wsi oraz tworzenie sytuacji umożliwiających im czynny udział w każdym z etapów projektu. Metoda projektu polega zatem na odwróceniu powszechnego zwyczaju, polegającego na importowaniu - przy okazji organizowania wydarzeń kulturalnych - gotowych spektakli, wystaw itp. z zewnątrz, bez osadzania ich w realiach lokalnych społeczności.

W wypadku Rożyńska osnową scenariusza wielogodzinnego wydarzenia była opowiadana jeszcze od przedwojnia w wiosce historia. Mówi ona  o tragicznym utonięciu w Jeziorze Druglin orszaku ślubnego, który po lodzie próbował dotrzeć do sąsiednich Klus. Alicja i Marek Ruczko,  twórcy artystycznych elementów  projektu, przygotowywali  w trakcie warsztatów aktorów, orkiestrę i zespoły śpiewacze złożone z mieszkańców wsi do wystawienia nocnego spektaklu opartego na przytoczonej opowieści.

Wspólnymi siłami Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych, Stowarzyszenia „Kraina Druglina” z Rożyńska, Stowarzyszenia „Tratwa” i bardzo licznego grona mieszkańców Rożyńska,  26 czerwca stworzono ponad sześciogodzinne zdarzenie – widowisko.  Rozpoczął je korowód–parada z udziałem połączonych sił muzykotwórczych –  Samba Art Machina Stowarzyszenia Inicjatywa Kulturalna „Niech Będzie” z Ełku, „Orkiestry Wczorajszego Fasonu” Stowarzyszenia „Tratwa” a przede wszystkim rozśpiewanych i muzykujących  mieszkańców Rożyńska.

Uczyniony w ten sposób zgiełk zgromadził ponad dwieście osób, które następnie nad jeziorem, w starym stylu biesiadowały przy śpiewach, muzyce, zabawach i przysmakach przygotowanych przez wiejskie gospodynie.  Fenomenem rożyńskiego pikniku był kompletny brak alkoholu.

Po zapadnięciu zmroku rozpoczęło się niecodzienne widowisko. Zza wysp wypłynęły oświetlone pochodniami łodzie wiozące panny w białych weselnych strojach. Po jeziorze zaczęły się nieść stare polskie pieśni. Kiedy ten niecodzienny orszak zbliżył się do brzegu – nagle za zgromadzoną widownią z hukiem rozwarły się wrota stodoły ukazując Pana Młodego, który wraz z towarzyszącą mu orkiestrą wyszedł na spotkanie wybranki. Zaczęły się tańce, śpiewy, w które wciągnięci zostali zgromadzeni widzowie. Wreszcie Para Młoda w łodzi zaczęła odpływać, a wówczas z wyspy, zza porastających ją drzew wzleciała w niebo masa lampionów.

Program finansowany jest z środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Województwa Warmińsko-Mazurskiego.