Jedyny w swoim rodzaju Czesław Mozil

Czesław Mozil przyjechał do Olsztyna prosto z Bydgoszczy. Pewnie dlatego w połowie koncertu pomylił oba miasta, za co się potem kajał przed publicznością i nawet klękał prosząc o wybaczenie. Działo się to w niedzielę, 6 czerwca 2010 roku w sali CEiIK.
 
Czesław Mozil to artysta, którego nie sposób włożyć do szufladki z konkretnym gatunkiem muzyki, a jeśli próbuje się go sklasyfikować, to między kabaretem, rockiem i punkiem, choć on swoją twórczość określa jako alternatywny pop z podtekstem punkowym. Na pewno jednak jest zjawiskiem na polskiej estradzie muzycznej. Ze swym autorskim projektem „Czesław Śpiewa” jeździ po Polsce i zawitał także do Olsztyna, nie pierwszy raz zresztą. Do dziś pamięta swój pierwszy olsztyński występ na staromiejskiej scenie. Tym razem promował swoją najnowszą płytę POP.

Muzyk z dyplomem
Zanim w niedzielny wieczór stanął na scenie CEiIK-u, zadaliśmy mu kilka pytań, bo jest to postać interesująca również ze względu na swój życiorys. Do Polski wrócił po 23 latach pobytu w Danii, dokąd w 1984 roku wyjechał z rodzicami jako pięciolatek i gdzie ukończył Duńską Królewską Akademię Muzyczną. Nie został jednak symfonikiem, ale otworzył bar oraz założył grupę muzyczną Tesco Value, z którą zaczął przyjeżdżać do rodzinnego kraju. Czy zatem jest w połowie Duńczykiem, jak napisała jedna z gazet?
– Nie mam korzeni duńskich, bo moja matka jest Polką (z Górnego Śląska – przyp. red.) a ojciec Ukraińcem ze Lwowa, ale spędziłem w Danii 23 lata, z moimi przyjaciółmi z zespołu chodziłem do liceum, a z Karen nawet studiowałem. W poniedziałek, a więc jutro lecę do Kopenhagi odwiedzić rodziców i siostrę, więc mogę powiedzieć, że mam dwa kraje. A z którym bardziej się utożsamiam? Nawet przestałem o tym myśleć. Mówię po polsku i mówię po duńsku, ale cudowne jest to, że jak jestem w Polsce to mogę machać polską flagą, a jak jestem w Danii to macham duńską. Polska nie zakwalifikowała się do Mistrzostw Świata w piłce nożnej, ale Dania jest w świetnej grupie i właśnie jej mogę kibicować.

Balować aż do świtu
Takim sprawdzianem, kim człowiek naprawdę się czuje, są jego sny. Czesław Mozil śni zatem po polsku czy duńsku?
– Przyznam się, że mi się zdarza śnić po polsku i po duńsku, ale bardzo rzadko te sny pamiętam. I nie wiem, czy to jest przez alkohol czy ostre balowanie?
Prowadzi więc taki styl życia jak rockendrollowcy w dawnych czasach?
– Z całym szacunkiem, ale to że ma się grzywkę i nie nosi tatuaży, to nie ma nic wspólnego z tym, że nie można balować. Póki mam siłę, to nie unikam takich okazji. Skoro dziś mamy nocować w Olsztynie, to szkoda byłoby marnować czas po koncercie. No więc z panią Barbarą (menedżerem – przyp. red.) i kolegami pójdziemy do jakiegoś lokalu, wypijemy po parę piw i posiedzimy do czwartej nad ranem.

Nie wiadomo, ile w słowach o balowaniu jest prawdy, a ile kreowania wizerunku 31-letniego artysty, który nie daje się zaszufladkować. Jego menedżerka skwitowała uwagę o otwartości Czesława krótko: „Jedyny w swoim rodzaju”. On sam już na scenie przywoływał słowa swej matki, która podobno go przekonuje, że nie musi podczas koncertu pić wódki, żeby udawać, że pije alkohol (po czym spłukiwał gardło – wodą?). Atmosfera na scenie była swobodna; muzycy wchodzili, wychodzili, rozmawiali ze sobą między piosenkami... Czesław wykonał swoje najbardziej znane utwory, w tym o tym, jak „smutna babeczka uciekła z wesołego miasteczka” oraz „Maszynkę do świerkania”, do których słowa powstały przy udziale internautów. Śpiewał też o mamie, co po nocy z ojcem wstaje smutna, o Krakowie, w którym kobiety rządzą mężczyznami i o Katarzynie, dla której był autorytetem, gdy miał 13 lat, a która teraz jest „30-letnią wysoką laską”.

Nie czytać książek przez okładkę
– Śpiewam piosenki dla tych, którzy chcą słuchać – powiedział ze sceny. – Jestem tu po to, by wasze dzieci za 20 lat słuchały nas na juwenaliach. Za 20 lat będziemy mieć takie układy, że będą nas puszczać w Radiu Zet i WaWa na okrągło!

Gdy przed koncertem zapytaliśmy Czesława, czy jest to twórczość z jakimś przesłaniem, czy też są to piosenki w nieco jarmarcznym stylu ku uciesze publiczności, odpowiedział:
– Mnie się wydaje, że to zależy od słuchacza, dla którego to musi być przede wszystkim rozrywką. Ja oczekuję, że przez półtora godziny ludzie nie będą czasami wiedzieli, kiedy mają płakać a kiedy się śmiać. O to chodzi, by do końca nie ufali panu z mikrofonem. Jak się chce, można wyczytać w tych piosenkach jakiś przekaz, co nie znaczy, że jako 31-latek zjadłem już wszystkie rozumy. Jeśli jest jakiś przekaz, to taki, żeby nie czytać książki przez okładkę. A jeżeli chodzi o facetów, to powinni mieć więcej luzu w stosunku do siebie, a nie zachowywać się jak macho. Ja sam wolę być naiwny i otwarty niż odgradzać się murem, nawet jeśli dostanę po tyłku, choć potrafię się odgryźć.

Taką lekko zwariowaną otwartość prezentuje artysta podczas koncertu, co potrafi docenić rozbawiona, wielopokoleniowa publiczność. Do tego stanu dostraja się zespół, w którym Karen wspomaga Czesława wokalnie, a poza tym gra na klarnecie i potężnym saksofonie, Martin na akordeonie guzikowym, Hans na gitarze basowej, zaś Troels na perkusji. Właśnie perkusista tak wali w bębny i talerze, że zagłusza śpiew Mozila – co jest mankamentem koncertu. Słychać to było przy piosence „Tak dłużej być nie może”, kiedy Troels zszedł ze sceny i wtedy słowa utworu wyraźnie docierały do słuchaczy.
Marek Książek